Ontketend!

Zo’n vijf jaar geleden raakte ik gegrepen door een filmpje op Internet dat uiteindelijk een heuse beweging bleek te zijn: the story of stuff. Voor wie het niet kent zal ik het kort toelichten. Het is een haarfijne analyse van de werking van de supply chain, de distributieketen zeg maar. Waar wordt ‘stuff’ uit de grond gehaald en wat wordt ermee gedaan zodat consumenten meer ‘stuff’ kunnen kopen. En hoe werkt dit lineaire system van bron naar eindgebruiker eigenlijk in een mondiale economie, waar productie en consumptie ver uit elkaar liggen en alles maar doordendert naar meer, meer, meer? Het korte en heldere antwoord is ‘dat werkt dus niet’.

We zijn een paar crises verder: de voedselketen, de zorgketen, het bankwezen, het onderwijs, de sociale volkshuisvesting en vast nog wat ketens en sectoren die ik nu vergeet zijn ten prooi gevallen aan hun eigen complexiteit. De systemen zijn zo ondoorzichtig dat we niet zo goed meer weten waar er eventueel wat paard bij het rundergehakt, junkbonds bij het fonds, woekerpolissen of derivatenrisico’s in de portefeuille zitten. En al helemaal niet wie daar nu verantwoordelijk voor was. In complexe systemen kan iedereen veilig naar een ander wijzen, zonder zelf verantwoordelijkheid te voelen. ‘Het systeem was verkeerd’. De spastische reflex op de crises is in alle gevallen hetzelfde: meer regels, meer controle, strakker toezicht. Een ding staat vast: daar worden systemen niet simpeler en overzichtelijker van.

Veel klanten zijn het vertrouwen in grote instituties en complexe systemen door deze crises kwijt. Ze vertrouwen duurzaam opgewekte stroom niet meer als Nuon het levert. Of het biologische kippetje niet meer als het uit de supermarkt komt. En als dat je maar dwars genoeg zit, is het tegenwoordig een logische keuze om zelf stroom op te wekken, al dan niet binnen een energiecoöperatie met de buurt…of al crowdfundend met winddelen. Dat woord coöperatie gaan we de komende jaren op veel meer plekken tegenkomen. Klanten willen geen consument zijn, maar meedenken en meedoen!

Veel bedrijven zien dat als een bedreiging, omdat het niet past bij hun huidige business model. Overheden weten zich ook geen raad en passen achterhaalde wetgeving toe om een rem te zetten op initiatieven als AirBnB of Uber. Het zijn achterhoedegevechten, want volgens mij is de klant echt ontketend en beseft hij prima dat het ook anders kan. Sommige organisaties omarmen de nieuwe realiteit ook voortvarend, zoals GiffGaff. Als mobiele telecomprovider heeft dit bedrijf de keuze gemaakt haar hele bedrijf te laten runnen door klanten. Klanten bedenken de producten, klanten ondersteunen de marketing en verkoop, leveren de simkaartjes uit aan nieuwe klanten en beantwoorden vragen via de community. De vraag is of je ze nog wel klanten kunt noemen…maar enthousiaste mee-werkers zijn ze wel. Vergelijk dat eens met de stand van de telecom in Nederland: zou die echt al iets verbeterd zijn sinds Youp’s tirade?!

Toen ik ruim 5 jaar geleden the story of stuff zag, vroeg ik me nog af hoe we van de lineaire ketens een circulaire economie konden maken. Sinds enige tijd besef ik me dat we een veel krachtiger economie aan het ontwikkelen zijn: de collaboratieve economie. Die gaat over delen, in plaats van hebben. Over samenwerken, in plaats van doorschuiven. Over waarde co-creëren, in plaats van goederen ruilen tegen geld. En hij gaat over netwerken, in plaats van ketens. We zijn er bijna…ontketend!

Nieuwsgierig? Neem contact met ons op voor een inspirerend gesprek!

 

Vul hieronder je e-mailadres in en ontvang onze maandelijkse nieuwsbrief.


Auteur(s)
Tags ,

Top